Koningin merken: jaarkleur 2027 en 2026 (tabel)
De jaarkleur voor de koningin is wit in 2026 en geel in 2027. Tabel 2020–2031 en een veilige stap-voor-stapmethode om uw koningin zelf te merken.
Kort antwoord: De jaarkleur voor koninginnen is wit in 2026 en geel in 2027. De internationale kleurcode volgt het laatste cijfer van het jaartal: 1 of 6 wit, 2 of 7 geel, 3 of 8 rood, 4 of 9 groen, 5 of 0 blauw. Zet een kleine stip verf of een opalithplaatje midden op het borststuk, nooit op het achterlijf of de vleugels, en laat het drogen voordat u de koningin terugzet.
Een gemerkte moer vindt u in seconden in plaats van minuten, en de kleur vertelt haar leeftijd zonder dat u uw kastkaart hoeft te pakken. De jaarkleuren zijn in vrijwel alle imkerlanden gelijk, dus ook een koningin van een andere imker of uit het buitenland kunt u in één oogopslag plaatsen. Hieronder vindt u de tabel, de logica erachter en een rustige, veilige manier om zelf een koningin te merken.
Welke jaarkleur geldt in 2026 en 2027?
- 2026: wit. Alle koninginnen die in 2026 worden geteeld, krijgen een witte stip.
- 2027: geel. Koninginnen uit het volgende seizoen worden geel gemerkt.
De kleur staat voor het jaar waarin de koningin geteeld is, niet voor het jaar waarin u haar koopt of invoert. Een koningin uit 2026 blijft haar hele leven wit, welk volk ze ook leidt.
De internationale kleurcode
De code herhaalt zich elke vijf jaar en hangt alleen af van het laatste cijfer van het jaartal.
| Laatste cijfer van het jaartal | Kleur |
|---|---|
| 1 of 6 | Wit |
| 2 of 7 | Geel |
| 3 of 8 | Rood |
| 4 of 9 | Groen |
| 5 of 0 | Blauw |
Vijf kleuren zijn genoeg, omdat vrijwel geen koningin langer dan vijf jaar goed blijft presteren. Een koningin van twee jaar verwarren met een van zeven jaar gebeurt in de praktijk niet.
De volgorde onthouden
De eenvoudigste manier is de reeks wit, geel, rood, groen, blauw uit het hoofd te leren, te beginnen met wit bij jaartallen op 1 of 6. Engelstalige imkers gebruiken „Will You Raise Good Bees”: de beginletters staan voor white, yellow, red, green, blue. Onthoudt u dat 2026 wit is, dan telt u vanaf daar gewoon door.
Jaarkleurentabel 2020–2031
| Jaar | Kleur | Leeftijd van de koningin in seizoen 2027 |
|---|---|---|
| 2020 | Blauw | 7 jaar |
| 2021 | Wit | 6 jaar |
| 2022 | Geel | 5 jaar |
| 2023 | Rood | 4 jaar |
| 2024 | Groen | 3 jaar |
| 2025 | Blauw | 2 jaar |
| 2026 | Wit | 1 jaar |
| 2027 | Geel | koningin van dit seizoen |
| 2028 | Rood | |
| 2029 | Groen | |
| 2030 | Blauw | |
| 2031 | Wit |
Een blauwe koningin kan in 2027 in theorie uit 2025 of uit 2020 komen. Een koningin van 2020 die in 2027 nog een volk leidt, is echter zo zeldzaam dat niemand ze verwart. Bij twijfel geeft uw kastkaart uitsluitsel.
Waarom koninginnen merken
Leeftijd bijhouden. Veel imkers vervangen hun koninginnen na twee seizoenen, omdat de legcapaciteit en de volkskracht met de leeftijd afnemen. De kleur toont de leeftijd zodra u de koningin ziet.
Sneller vinden. Op een raam vol bijen is een koningin snel over het hoofd gezien. Een felle stip op het borststuk valt meteen op. Dat telt telkens als u haar nodig hebt: voordat u een nieuwe koningin invoert, bij het maken van afleggers, of wanneer u de koningin in de nazomer vervangt.
Stille moerwisseling opmerken. Vervangt het volk zijn koningin in stilte, dan vindt u op een dag een ongemerkte koningin waar eerst de gemerkte liep. Zonder merkteken zou u de wissel nooit opmerken.
Zwermbeheer. Is in het zwermseizoen de gemerkte koningin verdwenen en vindt u open of gesloten moerdoppen, dan weet u het: het volk is gezwermd of staat op het punt dat te doen. U kunt gericht ingrijpen in plaats van te gissen.
Merkstift of opalithplaatje?
| Merkstift | Genummerd opalithplaatje | |
|---|---|---|
| Wat het is | Merkstift op waterbasis in de jaarkleur | Klein gekleurd plaatje met nummer, op het borststuk gelijmd |
| Individuele herkenning | Nee, alleen het jaar | Ja, nummer en kleur |
| Snelheid | Zeer snel | Trager, vraagt lijm en oefening |
| Houdbaarheid | Kan in de loop van de seizoenen slijten | Houdt goed, maar kan soms loskomen |
| Geschikt voor | Hobby- en bedrijfsimkers | Telers en imkers die alles nauwkeurig registreren |
Voor de meeste imkers volstaat een merkstift. Genummerde plaatjes zijn nuttig als u koninginnen van hetzelfde jaar moet onderscheiden, bijvoorbeeld bij teelt of selectie.
Koningin merken, stap voor stap
Merk op een warme, rustige dag, liefst rond het middaguur, als de vliegbijen buiten zijn. Oefen eerst op darren: ze hebben geen angel, dus u kunt de greep en de grootte van de stip zonder risico oefenen.
1. Materiaal klaarleggen
Schud de merkstift en test hem op hout of papier tot hij een kleine, gelijkmatige stip zet. Houd het merkbuisje of het drukkooitje bij de hand. Gebruik geen handcrème of sterk geurende zeep.
2. De koningin vinden en opnemen
Haal het raam rustig uit de kast en zoek de koningin bij de eitjes en jonge larven. Zet een drukkooitje over haar heen op de raat, of pak haar voorzichtig bij de vleugels of het borststuk en laat haar in een merkbuisje met zachte zuiger lopen. Pak haar nooit bij het achterlijf.
3. Vastzetten zonder druk
Duw de zuiger langzaam omhoog tot het borststuk tegen het gaas ligt. Het drukkooitje drukt u net diep genoeg in de raat dat de koningin niet kan weglopen. Ze moet stilzitten, niet platgedrukt worden.
4. De stip midden op het borststuk zetten
Zet één kleine stip midden op het borststuk, tussen de vleugelaanzetten. Voor een opalithplaatje doet u een piepklein druppeltje lijm op het borststuk en plaatst u het plaatje erop met een licht bevochtigde lucifer. Houd verf en lijm weg van de kop, de vleugelgewrichten, de vleugels en het achterlijf. Een stip die uitloopt over vleugels of achterlijf kan de koningin beschadigen.
5. Laten drogen
Laat de koningin in het buisje of kooitje tot de verf droog aanvoelt. Met een merkstift op waterbasis duurt dat meestal een tot twee minuten. Natte verf smeert af op de werksters en trekt hun aandacht naar de koningin.
6. De koningin terugzetten op de raat
Laat haar teruglopen op hetzelfde raam, tussen haar eigen bijen, niet bij de vliegopening. Kijk even mee: ze hoort rustig tussen de bijen te verdwijnen. Sluit de kast met weinig rook.
Vleugels knippen: wat u moet weten
Sommige imkers knippen de koningin ook: ze korten een voorvleugel in zodat ze niet meer kan vliegen. Het doel is de oude koningin niet kwijt te raken als het volk zwermt. Knippen voorkomt zwermen echter niet. De zwerm vertrekt, de koningin probeert te volgen, valt voor de kast in het gras en gaat vaak verloren. Het volk kan daarna opnieuw zwermen met de eerste jonge koningin die uitloopt.
Het knippen is omstreden. Voor sommigen is het een praktisch hulpmiddel, voor anderen een vermijdbare ingreep. In de biologische bijenteelt in de EU is het uitdrukkelijk verboden: Verordening (EU) 2018/848, bijlage II, deel II, punt 1.9.6.4, verbiedt verminking zoals het knippen van de vleugels van koninginnen. Bent u biologisch gecertificeerd, of wilt u dat worden, knip dan niet.
Hoe herkent u een stille moerwisseling?
Bij een stille moerwisseling vervangt het volk zelf zijn koningin. De oude koningin legt vaak door terwijl haar dochter wordt opgekweekt, en de wissel gebeurt zonder zwerm. Let op deze signalen:
- Een ongemerkte koningin in de kast. Dit is het duidelijkste teken. Kijk toch goed: verf kan afslijten en een plaatje kan loslaten. Een jonge koningin is meestal slanker en beweeglijker en ziet er frisser uit dan een koningin van twee jaar.
- Verkeerde kleur of nummer. Hebt u een koningin met een wit plaatje van 2026 ingevoerd en vindt u later een ander nummer, een andere kleur of helemaal geen merkteken, dan is ze vrijwel zeker vervangen.
- Moerdoppen midden op de raat. Doppen voor een stille moerwisseling zijn meestal gering in aantal en zitten midden op het raatvlak. Zwermdoppen zijn talrijk en hangen eerder aan de onderrand van de raat.
- Een korte legpauze. Een gat in eitjes en jong broed, gevolgd door een nieuw, aaneengesloten broednest, past bij een koninginnenwissel.
- Twee koninginnen tegelijk. Soms leggen de gemerkte moeder en haar ongemerkte dochter een tijdje op dezelfde raat.
Vindt u een ongemerkte koningin die goed legt, dan hebt u twee keuzes: haar merken in de kleur van het lopende jaar, of haar vervangen door een koningin van bekende afkomst. Wilt u vervangen, zoek en verwijder haar dan eerst. Een volk met een leggende koningin aanvaardt geen koningin in een kooitje.
Koninginnen die al gemerkt aankomen
Onze Carnica- en Buckfast-koninginnen worden bevrucht op onze bergstations in Maramureș en worden gemerkt verzonden. U hoeft een nieuwe koningin dus niet zelf te vangen en te merken. Welke lijn bij u past, leest u in Carnica of Buckfast, en wat een redelijke prijs is, in Wat kost een bijenkoningin?.
Bekijk actuele prijzen en leverperiodes op de pagina koninginnen en reserveer via WhatsApp of telefoon op de contactpagina.
Veelgestelde Vragen
Welke merkkleur krijgen koninginnen in 2026?
In 2026 worden koninginnen wit gemerkt. Wit geldt voor alle jaartallen die op 1 of 6 eindigen.
Welke merkkleur krijgen koninginnen in 2027?
De jaarkleur voor 2027 is geel. Geel geldt voor alle jaartallen die op 2 of 7 eindigen.
Waar zet u de stip op de koningin?
Midden op het borststuk, tussen de vleugelaanzetten. Nooit op de kop, de vleugels of het achterlijf.
Is merken schadelijk voor de koningin?
Nee, als u een kleine stip op het borststuk zet, zonder druk werkt en de verf laat drogen. Schade ontstaat vooral door knellen of verf op vleugels en achterlijf.
Is een ongemerkte koningin altijd een nieuwe koningin?
Niet altijd. Verf kan afslijten en opalithplaatjes kunnen loslaten. Een slanke, beweeglijke koningin, een korte legpauze of moerdoppen midden op de raat wijzen wel op een stille moerwisseling.
Gerelateerde artikelen
Bijenkoningin: taak, levensduur, grootte en geboorte
De bijenkoningin uitgelegd: hoe ze geboren wordt, de bruidsvlucht, de leg, hoe lang ze leeft, hoe groot ze is en hoe u de koningin in het volk herkent.
Carnica of Buckfast: welk bijenras past bij uw imkerij?
Carnica of Buckfast: zachtaardigheid, opbrengst, overwintering, zwermneiging en varroa vergeleken, zodat u het ras kiest dat bij uw klimaat en drachten past.
Halfisolatie of reproductieve isolatie: welke koningin?
Halfisolatie of reproductieve isolatie: hoe het bevruchtingsstation de genetische zuiverheid, de gelijkmatigheid en de prijs van bevruchte koninginnen bepaalt.